Çocuğunuz Sizinle iken Yapmanız ve Yapmamanız Gerekenler

Çocuğunuz Annesiyle iken Yapmanız ve Yapmamanız Gerekenler

Yas Tutmanın Önemi

Bosanma Kararı Çocuğa Nasıl Anlatılmalıdır?

Çocuklarin Yas Gruplarina gore Tepkileri, Beklenen Sorunlar, Risk Faktörleri ve Tavsiyeler

Yeni Eşinizi Çocuğunuzun Kabullenmesi Için…

Boşanmış bir Baba ile Evleneceklere

Annesi Çocugunuza Sizi Kötülüyorsa

Annesi Çocuğunuzla Görüşmenizi Engelliyorsa

Annesi Çocuğunuzla Görüşmenizi "Resmi Görüşme Saatlerinde de" Engelliyorsa

 

Boşanma ve Çocuğunuz


Bosanma, ölüm olaylari, tasinma gibi stres yaratici dogal yasam olaylarindan biri olup anne-babalar için oldugu kadar çocuklar için de sıkıntılı bir durumdur. Erişkinlerden farkli olarak çocuklarin bosanma karsisinda duygusal tepkileri içinde bulundugu yas dönemine göre farklilik gösterir. Genel olarak üzüntü, suçluluk, öfke ve kaygi hisseder ve bu duygularini da davranislari ile gösterebilirler. Anne baba arasinda bosanma sirasinda olusabilecek çekismelerden çocugu uzak tutmak, çocugun endiseleri karsisinda açik ve dürüst davranmak, çocugun yasadigi ortamda süreklilik ve güven ortaminin olusmasini saglamak çocugun bu zor süreci daha kolay atlatmasina yardimci olabilir.

Çocuklar bosanmanin getirdigi degisikliklere ne zaman uyum saglar?

Çocugun bosanmanin getirdigi degisikliklere uyum saglamasi zaman alabilir. Bosanma sonrasi bazi duygusal ve davranissal tepkiler aylar boyunca ve hatta bir yil boyunca devam edebilir. Bazi tepkiler ise daha geçici olup, ailenin durumu istikrara kavustugunda veya çocugun rutini yeniden olustugunda kaybolabilir. Bu tepkilerin mutlaka kalici sorunlara isaret etmedigini de unutmamak gerekir. Huzursuz, mutsuz, birbirine saygi ve sevgisi olmayan anne ve babadan olusan evlilik ortaminin çocugun saglikli ruhsal gelisimi açisindan sakincalari oldugu bilinmektedir. Bundan dolayi anne babanin bosanma konusundaki suçluluklar üzerinde yogunlasmaktansa yeni sartlar altinda çocuk için en tutarli ve huzurlu ortamin nasil yaratilabilecegi üzerine yogunlasmalari gerekir. Çocuklarin bosanmayi izleyen duygusal endiselerinin çogu, hassasiyetle ele alinmalari halinde, geçicidir. Çocugun duygularina iliskin olarak verdigi sinyaller konusunda dikkatli olarak ona yardimci olmak size de yardimci olacaktir. Ayrica sancili bosanma süreci sonrasi yasamini istedigi gibi yönlendirebilen, düzenli bir yasam tarzi olusturabilen, mutlu anne babalar çocuklar için de iyi bir model olabilirler.

Çocuga Bosanma Kararini Söylemek

Bosanma karari kesinlesir kesinlesmez çocukla bu konu açik ve dürüst olarak konusulmalidir. Konusma sirasinda anne ve babanin her ikisi de bulunmali ve anne-babanin karsilikli öfke, suçluluk veya suçlama gibi duygulari bu konusmaya karistirilmamalidir. Bosanma görünürde nedenleri tek kisinin kabahati gibi görünebilse de, iki kisinin neden ne olursa olsun ayni çatiyi paylasamamasi durumu olup, her iki kisinin ortak kararidir. Çiftler arasi birbirini suçlama, bosanmaya sebep olani diger kisi olarak göstermeye çalisma ayrilan çiftler arasinda siklikla rastlanir. Çift arasindaki çatismalarin, hesaplasmalarin çözümlenmesi bazen uzun zaman alabilir.

Çocuklar her türlü ayrintiyi bilmeli mi?

Bosanmayi çocuga açiklarken çiftin kendi meselesi olan bu çatismalari, suçlamalari çocuga aktarmamalari gerekir. Çocuga hayatinda meydana gelecek degisikliklere hazirlanmasi amaciyla bilgi verip, çocugun sorularini yasina uygun bir sekilde ve mümkün oldugunca gerçege uygun sekilde cevaplandirmak dogru olur. Ancak çocugun her türlü ayrintiyi bilmesine gerek olmadigi unutulmamalidir. Onun, sizin sadece esinizden ayrildiginizi, kendisinden bosanmadiginizi net bir sekilde anlamasina yetecek kadar bilgiye ihtiyaci vardir.

Çocuklara karari açiklarken nelere dikkat etmek gerekir?

Bosanma konusmasinin çocugunuzun yasina ve gelisim düzeyine uygun olmasi gerekir ancak yasi ne olursa olsun temel mesaj su sekilde açiklanabilir: “Anne ve baba birbirimizi seviyorduk, ayni evde yasamaktan mutluyduk, ancak artik ayni evde birlikte mutlu olamiyoruz, ayri yasarsak daha mutlu olacagimiza karar verdik. Biz kari koca olarak birbirimizden ayriliyoruz, senden ayrilmiyoruz, aramizda ne olursa olsun, her zaman senin annen ve baban olacagiz ve seni sevip, koruyacagiz”.

Bosanma haberi karsisinda çocuklarin tepkisi nasil olur?

Anne-babalarinin bosanacagi haberi karsisinda her çocuk ayni tepkiyi vermez. Bazilari sorular sorar, bazilari aglar ve bazilari da ilk basta hiçbir tepki vermez.

Haberi verdiginizde çocugunuz öfkelendiyse, onun duygularini anladiginizi ve bunlara deger verdiginizi anlamasini saglayin ve isterse aglayabilecegini belirtin. Örnegin “bunun seni kizdirdigini biliyorum ve neden kizdigini da anliyorum” veya “ikimiz de seni seviyoruz ve bizim sorunlarimizin senin bu duygulari hissetmene neden olmasindan dolayi üzülüyoruz” diyebilirsiniz. Çocugunuz herhangi bir duygusal tepki vermezse, baska zaman yine konusabileceginizi belirtin.

Çocuklar neler konusunda endise ederler?

Çocuklarin çogu bosanmanin kendilerini nasil etkileyecegi konusunda endise ederler: Kiminle yasayacagim? Evden tasinacak miyim? Annem veya babam nerede yasayacak? Okulum degisecek mi? Bu yaz gene basketbol okuluna gidebilecek miyim? Çocugunuzun endiselerine yanit verirken dürüst olun ve biraz zaman alsa dahi, ailenizin bu durumun üstesinden gelecegini, tasinma, sehir degistirme söz konusu ise tekrar belli bir düzenleri olacagini ona hatirlatin.

Özellikle küçük çocuklar anne-babalarinin evliliginin basarisiz olmasi konusunda kendilerini suçlama egilimindedirler ve sik sik bunun dogru olmadiginin hatirlatilmasi gerekir. Ayrilmanin hiçbir sekilde çocugun suçu olmadigi ve bir arada mutlu olunmamasinin çocukla kesinlikle ilgili olmadigi mutlaka vurgulanmalidir.

Ayrica çocuklar kendilerine yönelik sevginin de geçici olup olmadigini sorgulayabilir: Burada kari koca ile anne-baba-çocuk iliskisinin farklarinda bahsedip, bosaniyor olsaniz dahi onu her zaman ve kosulsuz bir sekilde seveceginiz konusunda sik sik güvence verin.

Çocugu rahatlatici yöntemler nelerdir?

Bosanma birçok degisikligi ve gerçek bir kayip duygusunu da beraberinde getirir.

Çocuklar ve anne-babalar umut ettikleri türden bir aileyi kaybettikleri, çocuklar ise anne-babadan birini kaybetmis gibi hissettikleri için yas tutarlar.

Bazi çocuklar bir gün anne-babalarinin yeniden bir araya gelmesini ümit ederler. Bu tür ümitleri gerçek disi beslemek veya kirici sekilde bastirmak çocuk için zararli olabilir. Bir ailenin kaybi, yasanan ortamin degismesi nedeni ile yas tutulmasi normaldir, ancak zaman içinde hem anne babanin hem de çocugun degisen sartlari belli ölçüde kabullenmesi gerekir.

Bosanma nedeniyle çocugun stresini azaltmada dikkat edilecek noktalar:
Karsilikli konusun. Çocuk duygularinin önemli oldugunu ve ciddiye alindigini bilme ihtiyaci duyar.

Duygularini ifade etmesinde çocuga yardimci olun. Çocugun davranisi üzüntü veya öfke duygulari konusunda genellikle ipuçlarini verir. Duygularini dile getirmekte ve bunlari isimlendirmesinde ona yardimci olun. “Su anda gerçekten üzgün, öfkeli gözüküyorsun. Bunun neden oldugunu biliyor musun?” Duyduklariniz sizin için çok zor seyler olsa dahi, sadece dinlemek, hassas konularda yorum yapmamak, çocugun yorumlarina kulak vermek faydali olur.

Çocugun hissettiklerinin normal oldugunu vurgulayin.
“Kendini üzgün hissedebilirsin”, “üzüntünün hiç geçmeyecek gibi geldigini biliyorum, ama geçecek” gibi seyler söylemek çocugunuzun duygularinin normal oldugunu anlamasini saglar.

Ihtiyaci olan alanlarda destekleyin. Çocugunuza “neyin kendisini daha iyi hissetmesinde yardimci olacagini” sorun. Herhangi bir sey belirtemeyebilir, ancak belki sadece birlikte oturmak, biraz yürüyüs yapma, sevdigi oyunu oynamak gibi siz birkaç fikir verebilirsiniz. Özellikle küçük çocuklar babaya telefon etmek veya anne için aksam geldiginde ona vermek üzere bir resim yapma teklifinden çok memnun olurlar.

Öfke ve sikintisini yönlendirip kontrol edebilecegi aktiviteler bulun. Yaris veya beklentilerin olmadigi spor veya dans gibi aktiviteler çocugun negatif enerjisini bosaltmada yardimci olur.

Yas Dönemlerine Göre çocugun Strese Reaksiyonlari
Asagida çocugun çesitli dönemlerde stres karsisinda gösterdigi reaksiyonlar açiklanmaktadir.

0-2 yas
Bu yastaki çocuklar tutarlilik ve rutin konusunda hassastir ve tanidik seyler (tanidik kisiler, kendi yatagi, oyuncaklari vb) onlari rahatlatir. Bu yaslardaki çocuk ve bebekler çok fazla degisiklik veya ani ayriliklar nedeniyle strese girebilirler. Bu yas grubundaki çocuklar özellikle bakim veren kisiden ayriliklara karsi hassastirlar. Ayrilik kaygisi içe dönüklük, huzursuzluk öfke nöbetleri veya saldirganlik davranislari ile kendini gösterebilir. Bebegin stres içinde oldugunu gösteren diger isaretler ise huysuzluk ve aglamanin artmasi, yeme veya uyku aliskanliklarinda degisiklikler olmasidir.

2-4 Yas
Bu yastaki çocuklar tutarli bir bakima ihtiyaç duyarlar, ancak çocugun uzun dönemli hafizasi ve dil becerileri de gelismekte oldugundan daha bagimsizdirlar. Bu yas grubundaki çocugun stres altinda oldugunu gösteren isaretler sürekli ayrilmakla ilgili kaygilar, parmak emme, yatak islatma, öfke nöbetleri gibi daha önce sergiledigi davranislara geri dönme, yeme reddi ve gece boyunca uyku sorunlari yasanmasidir. Sürekli mizmizlik ve size ya da esinize yönelik öfke de gözlenebilir.

6-8 Yas
6-8 yas arasinda çocuklar sevildiklerinden emin olabilmek için her bir ebeveyn ile özel zaman geçirmeye ihtiyaç duyarlar. Adil davranma büyük önem kazanabilir; çocuk hem sizin hem de esinizin kendisi ile esit zaman geçirmesini isteyebilir. Bu yastaki çocuklar kimin suçlu veya kimin hatali oldugu gibi konularla da ilgilidir. Bosanan ese karsi duyulan öfke nedeni ile karsi tarafi suçlayici sözlerden kaçinilmalidir. Çocuklar ailenin yeniden birlesmesi konusundaki ümitlerini dile getirebilir, durumun gerçekligini tüm çiplakligi ile kavrayabilmesi için her iki ebeveynle de ayri ayri bol bol zaman geçirmelerinin saglanmasi faydali olur. Çocugun mutsuzluk duygulari üzüntü, öfke veya saldirganlik seklinde kendini gösterebilir. Arkadaslariyla veya okulda sorunlar yasayabilir veya karin agrilari veya basagrilari gibi fiziksel belirtiler seklini alabilir.

9-12 Yas
Bu yasa ulasan çocuklar anne-babalarindan ayri aktivitelerle daha fazla mesgul olurlar. Bosanmis anne-babalar birbirine yakin ikamet ediyorsa, her ikisiyle de esit zaman geçirmek ise yarayabilir, ancak ergenlik öncesi çagdaki çocuklar degisen önceliklerine zaman saglamak amaciyla farkli takvimlere gereksinim duyabilirler. Okul, toplumsal ilgiler ve arkadaslik bu yas grubundaki çocuklar açisindan öncelik tasimaya baslar. Bu yas çocuklari anne ve baba ile esit ölçüde zaman geçirmek istemeyebilir ve taraf tutmaya çalisabilir. Buna hazirlikli olup ve kisisel olarak üste alinmamak gerekir. Bu yas grubunda stres belirtileri arkadaslarla ilgili sorunlar, yalnizlik, depresyon, öfke veya bas ve mide agrisi gibi fiziksel belirtiler ve ögrenme sorunlari olarak ortaya çikar. Bosanmalarda sik rastlanilan hatali durum ebeveynlerin sikintilarini çocukla paylasmasidir; “Mert benim en yakin arkadasim, biz onunla her seyi paylasiriz” gibi sözler ile ifade edilir. Bu durumlarda çocuklar duygusal olarak zor durumda olan bir ebeveyni kendi duygusal sagligi pahasina desteklemeye veya ona bakmaya zorlandiginda bu ebeveyn ile rol degisimleri görülebilir. Bu çocuk açisindan saglikli bir durum degildir. Ailede rol degisiminin yasandigini farkeden ebeveynler kendilerine baska duygusal destek kaynaklari bulmaya çalismali ve çocugun sirtindan bu yükü indirmelidirler.

12-15 Yas
Bu yas grubundaki çocuklar her iki ebeveynden de tutarli bir destek beklerler ancak yasam düzenlemelerinde her iki ebeveynle de esit zaman geçirmeyi kabul etmeyebilirler. Bosanma suçunu ebeveynlerden biri veya her ikisine yükleyebilirler ve tek bir yerde kalmayi veya sürekli yer degistirmeyi talep ederek kontrol sahibi olmaya çalisabilirler. Depresyon, içe kapanma, ruh durumunda sürekli degismeler, sigara, alkol veya diger uyusturucularin kullanimi, cinsel aktivite veya devamli karsi gelme davranislari ergenin sorun yasadigini gösterebilir. Bu sorunlar bosanmayla iliskili olsun ya da olmasin, ergenin hayatini etkileyen ciddi sorunlardir ve disaridan yardim alma ihtiyacinin ortaya çiktigina isaret eder.

15-18 Yaslar
Bu yas grubundaki ergenler kendi bagimsizliklarini olusturmaya ve sosyal ve okul faaliyetlerine odaklanirlar ve anne-babalarinin sorunlari konusunda hosgörüsüz olabilirler. Bu yas grubundaki ergenler halen destege ihtiyaç duymakla birlikte, sürekli ebeveynler için endiselenmekten artik yorulmus olabilir. Ergenlerle sik sik duygulari hakkinda konusmak yararli olabilir. Ergenler anne-babalarini mutlu görmek isteseler de, anne babalarinin baska insanlarla birlikte olmasi karsisinda karisik duygular beslerler. Anne ya da babanin baska
biriyle çikmasini hos görmenin diger ebeveyne sadakatsizlik olacagini düsünebilirler. Yardim ihtiyaci içinde olan gençler davranis sorunlari yasayabilir,
depresyon belirtileri gösterebilir, okul performansi düsebilir, evden kaçabilir veya yasalarla basi derde girebilir.

Çocugun yaninda kavga etmek çocugu nasil etkiler?

Anne-babalar arasinda zaman zaman ufak tartismalar yasanmasi kabul edilebilir ve hatta saglikli bir ailede beklenebilir bir durumdur, ancak sürekli bir düsmanlik ve çözümlenmeyen çatismalarin yasandigi bir savas ortaminda yasamak çocuklara agir bir psikolojik yük yükler. Bagirma, itisme, kavga etme veya siddet gibi travmatik olaylar çocugun devamli kaygili ve endiseli olmasina neden olabilir. Bu korkularla bas edemeyen çocuk duygusal olarak çökkün, kontrol edici veya içe dönük davranabilir.

Ebeveynlerinin düsmanligina tanik olmak da halen kendi dürtülerini nasil kontrol edecegini ögrenme asamasinda bulunan çocuklar açisindan uygun olmayan bir model teskil eder. Çocugun bosanmaya uzun vadedeki adaptasyonu anne-baba arasindaki düsmanligin devami ile yakindan iliskilidir. Anne-babasi öfke ve düsmanlik duygularini devam ettiren çocuklar duygusal ve davranissal zorluklari daha fazla yasama egilimindedir.

Bir uzmandan ya da evlilik danismanindan yardim alinmasi bosanan çiftlerin uyusmazliklarini ifade etme ve birbirilerini çocuga zarar vermeyecek biçimde incitmeyi ögrenmelerini saglayabilir. Ne kadar güç olursa olsun, bu sekilde birlikte hareket etmek sürekli düsmanlik ve öfke nedeniyle çocugun zarar görmesini önler.

Çocuklar bosanmadan sonra yeni duruma nasil uyum saglar?

Basli basina bosanmanin kendisi çocugunuzun hayatinda önemli bir degisiklik oldugundan, yasam düzenlemesindeki degisiklikler yavas yavas yapilmalidir.

Türkiye’de çocugun velayeti tek bir ebeveyne verilmekle birlikte gelismis ülkelerde velayet iki ebeveyn arasinda esit olarak paylastirilabilmektedir. Çocuk için en ideal olani her iki ebeveyninde çocukla ilgili kararlara aktif katilmasi, çocugun sinirlama olmaksizin istedigi kadar her iki ebeveyni de görebilmesidir. Bosanma sonrasinda en sik görülen negatif durum eski eslerin çocuk bakimi ve görüsmeler konusunda çatismalaridir. Çatismalari çocuk üzerinden devam ettirerek birbirlerini cezalandirma, öfkelerini aktarma yolu olarak çocugu kullanma ortaya çikabilir. Çocuk velayeti ile ilgili düzenleme ne olursa olsun, çocugunuzun ihtiyaçlari her
zaman birinci planda gelmelidir. Tatiller ve dogum günlerinde ne yapilacagina karar verirken çocuk için en iyi olan üzerinde odaklanmaya gayret edilmelidir.

Bosanmadan sonra dikkat edilmesi gerekli noktalar nelerdir?

Bosanma sonrasinda yemek rutinleri, davranis kurallari ve disiplin yöntemleri de dahil olmak üzere düzenli rutinlere devam ederek normalligi mümkün oldugunca korumak faydalidir. Sinirlarin gevsetilmesi, özellikle de degisim dönemlerinde çocuklarin güvenlik duygusunu zedeler. Rutinleri atlama, degistirme istegine ve bosanma nedeniyle yas tutan çocugu simartma istegine karsi direnmek gerekir.

Çocuklar, ne kadar empatik olursa olsun, ne kadar olgun davranirsa davransin çocuktur. Çocukla yaninda bulunan ebeveynin dertlerini paylasmasi, çocugun diger ebeveyni ile pozitif iliski kurmasinda zorluk yaratabilir. Bundan dolayi bosanmis kisi diger ebeveyni suçlamamali, çocugu bas edecek olgunluga sahip olmadigi bir yetiskin konumuna koymamalidir.

Evde rutin ve disiplinde tutarlilik önemlidir. Uyku zamanlari, kurallar ve ev ödevleri gibi konularda beklentilerin degismemesi kaygiyi azaltacak ve çocugunuza siz ve eski esinizin birlikte hareket ettiginizi ve yasanan bu sorunlar sonucu manipule edilemeyeceginiz mesajini verir.

Ne zaman profesyonel yardim almaliyiz?

Profesyonel yardim almaktan çekinmemek önemlidir. Bosanma bir aile için önemli bir yasam krizidir. Ancak siz ve eski esiniz birlikte hareket etmeye devam edebilirseniz, çocugunuz için iyi ebeveynler olmaya da devam edebilirsiniz.

Akilda bulundurmaniz gereken diger tavsiyeler de sunlardir:
Bosanmayla ilgili kendi aci veren duygulariniz konusunda yardim alin. Siz saglikli bir adaptasyon gösterebilirseniz, çocugunuzun da bunu basarma sansi artar.

Ayrica ihtiyaç duyulan duygusal destegin alinmasi ve duygu ve düsüncelerinizi bir yetiskin ile paylasabilmeniz, sizin duygusal endiselerinizin yükünün haksiz bir sekilde çocugunuzun omuzlarini yüklenmesi ihtimalini azaltacaktir. Size bu destegi saglayan güvenilir bir dost veya aile üyeleri ya da bir terapist olabilir.

Kendinize ve çocugunuza karsi sabirli olun. Bosanmadan sonra yasanan duygusal endiseler, kayip ve acinin iyilesmesi zaman alir ve genellikle bu iyilesme asamalar
halinde gerçeklesir. Bu gayet saglikli bir durumdur.

Çocugun kaybini maddi seylerle, yiyecek ikramlariyla veya özel ayricaliklar tazmin etme isteginize karsi direnin. Duygusal aci esyalarla degil, sevilen kisilerin özen ve destegiyle iyilesir.

Çocugunuzun yasina uygun stres belirtilerini ögrenin. Sizi endiselendiren sorunlari nasil ele alacaginiz konusunda çocuk doktorunuza veya çocuk psikiyatrina danisin.

Bosanmadan sonra ayrilan ebeveynle görüsmede nelere dikkat edilmelidir?

Anne-babalar ebeveynlik rollerini devam ettirmek için ellerinden geleni yapmalidir. Ayrilan ebeveyn ile düzenli araliklarla görüsmek çocuklar açisindan bosananin kendisi degil anne babasi oldugunu anlamasi açisindan çok önemlidir. Ayri evde yasayan ebeveynin çocugu ne kadar çok gördügü degil ne kadar düzenli gördügü ve ne kadar kaliteli vakit geçirdigi çok önemlidir. Çocugu çok sik ama kafasina estigi zaman, beklenmeyen vakitlerde görmek çocukta güven duygusunun olusmasini saglamadigi için seyrek de olsa haftada bir düzenli görmek kadar faydali olmayacaktir.

Çocugun bosanmadan sonra büyükanne ve büyükbabaya birakilmasi dogru mudur?

Ayrica çocugun alindiktan sonra büyük anne ve büyük babaya birakilmasi her ne kadar çocugun yakin akrabalari ile iliskisinin sürmesine yardimci olsa da ayrilan baba yada anne ile iliski kurulmasina ve gelistirilmesine faydali olmaz. Çocuklarin kendi anne ve babalari ne kadar olumsuz olsalar bile onlar tarafindan istendigi ve sevildigini hissetmeye ihtiyaçlari vardir. Büyük baba-anne tarafindan sevilmek ve istenmek sadece büyük baba-anne tarafindan sevilip ve istendikleri hissini saglar, anne baba tarafindan degil.

Velayeti alan ebeveynin diger ebeveynin çocugu görmesini engellemesi nasil etki eder?

Bosanma sonrasi sik rastlanilan patolojik bir durum velayeti alan ebeveynin diger ebeveynin mükemmel anne-baba özelliklerine uymadigini düsünerek onun çocugu görmesini engellemek veya kisitlamalaridir. Kimse mükemmel anne baba degildir, geri zekalilarin, suçlularin, hastalarin, çalismayanlarin anne baba olamayacagina dair hiçbir veri yoktur. Çocuk için önemli olan anne baba ne is yaparsa yapsin, karakteri ne olursa olsun, hastaligi, sakatligi ne olursa olsun kendisini isteyip istemedigi, sevip sevmedigi, koruyup korumadigidir. Unutmayin bir kisinin iyi bir anne-baba olup olmadigini tek belirteci, o kisinin çocugunun büyüdügü zamanki fikirleridir.

Çocuk diger ebeveyne gittikten sonra daha mutsuz ve huzursuz geliyorsa ne yapmali?

Yine bosanma sonrasi sik karsilasilan diger bir sorun velayeti alan ebeveynin çocuk diger ebeveyne gittikten sonra daha mutsuz, huzursuz geldigini gözlemleyerek görüsmeyi azaltmaya sinirlamaya çalismasidir. Diger ebeveynle görüsen, hosça vakit geçiren, onu sevdigini, özledigini hisseden çocuklarda velayetin oldugu bakim veren ebeveyne karsi suçluluk duygulari sik rastlanilan bir durumdur. Bunu huzursuzluk olarak gösterebilirler, eger ebeveyn de çatismalarini çözememis diger ebeveynden hoslanmiyor, veya kendiside o kisi ile birlikte olma istekleri içinde ise çocugun suçluluk duygulari daha da artar. Çocuklarin bu konudaki sikintilarinin çözülmesinde velayeti alan kisinin davranislari, destekleyici yaklasimlari büyük önem tasir.

Bosanmadan sonra çocugu görme için ayrilan vakitte anne ve babayi bir arada olmasi, aile görüntüsü vermesi çocuk psikolojik sagligina faydali midir? Bosanmadan sonra sik rastlanilan diger bir durum anne ve babalarin çocugun ikisini bir arada görmesinin daha iyi olacagi, çocugu memnun edecegi düsüncesi ile çocuklarin yaninda bir araya gelmeleri, çocugu görme için ayrilan vakitte bir aile örüntüsü vermenin çocuk psikolojik sagligina faydali olacagini düsünmeleridir. Genellikle karsilasilan bunun saglanamamasi, anne babanin çocuklarin yaninda çocuklarla ilgili konularda ciddi tartismalarin yasanmasidir. Çocugun ebeveynlerle tek tek doyurucu iliski gelistirmesi de engellenmis olur. Yalanci aile rolünün oynanmasi, çiftlerin birbirlerine yogun öfkeleri mevcutken rol yapmalari çocuktaki güven duygusunu zedeleyebilir.

Parçalanmamis bir ailede çocugun gelismesi ve duygusal olarak saglikli olmasinda yardimci olan unsurlarin çogu bosanmis bir aile üyelerinin duygusal olarak saglikli olmasina yardim eden unsurlarin aynisidir. Iyi bir sosyal, psikolojik destekle çatismasiz bir ortamda çocuklar bosanmaya basarili bir sekilde adapte olabilirler.

Dr. Ayten Erdogan
Memorial Hastanesi
Çocuk ve Ergen Ruh Sagligi ve Hastaliklari Uzmani

 

ÇÖZÜM ve TAVSIYELER